การ์ด RTX 3070 Ti 16GB ที่ Nvidia ไม่เคยขาย แต่มีคนสร้างขึ้นมาจริง
RTX 3070 Ti 16GB ไม่เคยเป็นสินค้าที่ Nvidia วางจำหน่าย แต่ตอนนี้มีการ์ดใบหนึ่งที่ทำงานได้จริงในสเปกนี้ เกิดจากฝีมือของ Fmklab โมดเดอร์ชาวบราซิลที่ขึ้นชื่อเรื่องงานดัดแปลงการ์ดจอระดับลึก
จุดตั้งต้นคือบอร์ด ASUS TUF Gaming RTX 3070 ซึ่งใช้หน่วยความจำ GDDR6 อยู่แล้ว Fmklab ถอด GPU เดิมออกแล้วเปลี่ยนเป็นชิป RTX 3070 Ti จากนั้นจึงสลับชิปหน่วยความจำเป็นรุ่นความจุสูงขึ้น ผลลัพธ์คือการ์ดลูกผสมที่ไม่มีอยู่ในสายการผลิตของ Nvidia แต่บูตเข้า Windows และทำงานได้จริง
ขั้นตอนการผ่าตัด จากชิป 8Gb สู่ 16Gb บนบอร์ดเดิม
บอร์ด ASUS TUF RTX 3070 ใช้ชิปหน่วยความจำ Samsung GDDR6 รุ่น HC14 ความจุ 8Gb ต่อชิปอยู่แล้ว Fmklab จึงบัดกรีเปลี่ยนเป็นชิป Samsung HC16 ความจุ 16Gb ต่อชิป เพื่อดันความจุรวมขึ้นเป็น 16GB โดยไม่ต้องเปลี่ยนเลย์เอาต์ของบอร์ด
ปัญหาที่เจอคือหลังเปลี่ยนชิปเสร็จ GPU-Z ยังอ่านค่าได้แค่ 8GB เท่านั้น เพราะบอร์ดยังตั้งค่า memory strap ไว้ตามความจุเดิม Fmklab ต้องใช้เครื่องมือ Nvidia BIOS Reader ไล่ตรวจและปรับค่า strap ให้ตรงกับชิปใหม่ การ์ดถึงมองเห็นหน่วยความจำครบ 16GB และผ่านการทดสอบ MATS memory test รวมถึงรันงานกราฟิก 3D ได้ตามปกติ
จุดที่มักเข้าใจผิด: การ์ดนี้ไม่ได้ใช้หน่วยความจำแบบเดียวกับ RTX 3070 Ti ตัวจริง
รายละเอียดสำคัญที่ต้องแยกให้ชัดคือ RTX 3070 Ti รุ่นที่ Nvidia ขายจริงใช้หน่วยความจำ GDDR6X ความเร็ว 19Gbps ให้แบนด์วิดท์ 608GB/s ส่วนการ์ดดัดแปลงใบนี้ใช้ชิป GDDR6 ธรรมดาความเร็ว 14Gbps ตามที่มากับบอร์ด RTX 3070 ซึ่งให้แบนด์วิดท์เพียง 448GB/s
พูดง่ายๆ คือ Fmklab ไม่ได้เพิ่มทั้งความจุและความเร็วไปพร้อมกัน แต่แลกความเร็วหน่วยความจำที่ลดลงกับความจุที่เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า การ์ดใบนี้จึงมี VRAM มากกว่ารุ่นขายจริง แต่ป้อนข้อมูลให้ GPU ได้ช้ากว่าที่ RTX 3070 Ti ควรจะเป็น
| Factor | RTX 3070 (สต็อก) | RTX 3070 Ti (สต็อก) | การ์ดดัดแปลง 16GB |
|---|---|---|---|
| GPU | GA104 | GA104 | GA104 (RTX 3070 Ti) |
| CUDA cores | 5,888 | 6,144 | 6,144 |
| VRAM | 8GB GDDR6 | 8GB GDDR6X | 16GB GDDR6 |
| ความเร็วหน่วยความจำ | 14 Gbps | 19 Gbps | 14 Gbps |
| แบนด์วิดท์ | 448 GB/s | 608 GB/s | 448 GB/s |
| สถานะวางจำหน่าย | วางขายจริง | วางขายจริง | ต้นแบบของ Fmklab เพียงใบเดียว |
ผลทดสอบที่ยืนยันได้ตอนนี้มีแค่ไหน
สิ่งที่ยืนยันได้จากรายงานคือการ์ดบูตเข้า Windows สำเร็จ ผ่านการทดสอบความเสถียรของหน่วยความจำด้วย MATS memory test และรันงานกราฟิก 3D ได้โดยไม่ล่ม แสดงว่าการดัดแปลงทั้งฝั่ง GPU และหน่วยความจำทำงานร่วมกันได้จริง ไม่ใช่แค่บูตติดแล้วค้าง
สิ่งที่ยังไม่มีคือตัวเลข benchmark เกมจริงหรือค่าเฟรมเรตเทียบกับ RTX 3070 Ti รุ่นขายจริง เพราะแบนด์วิดท์ที่ลดลงจาก GDDR6X เหลือ GDDR6 น่าจะฉุดประสิทธิภาพในฉากที่กินหน่วยความจำหนักอยู่บ้าง แต่ยังต้องรอผลทดสอบที่เป็นตัวเลขชัดเจนกว่านี้ก่อนจะสรุปผลกระทบจริง
ข้อดี
- +พิสูจน์ว่า RTX 3070 Ti 16GB ทำงานได้จริงในทางเทคนิค
- +แสดงฝีมือการบัดกรีและปรับ memory strap ระดับสูง
- +ผ่านการทดสอบ MATS memory test และรันงาน 3D ได้จริง
ข้อเสีย
- −แบนด์วิดท์หน่วยความจำต่ำกว่า RTX 3070 Ti ตัวจริงที่ใช้ GDDR6X
- −ไม่มีการรับประกัน และขั้นตอนบัดกรีมีความเสี่ยงทำการ์ดพังถาวร
- −ยังไม่มีตัวเลข benchmark เกมจริงมายืนยันประสิทธิภาพ
ทำไม Nvidia ถึงไม่เคยขายรุ่นนี้จริง
ข้อมูลที่มีชี้ว่า RTX 3070 Ti 16GB เคยถูกวางแผนไว้แต่ไม่ผ่านไปถึงขั้นวางจำหน่าย และงานของ Fmklab ก็ช่วยอธิบายได้ว่าทำไม การเพิ่มความจุด้วย GDDR6 แทน GDDR6X หมายความว่ารุ่นนี้จะมี VRAM มากกว่ารุ่น 8GB แต่แบนด์วิดท์ต่ำกว่า ซึ่งขัดกับภาพจำของรุ่น Ti ที่ควรแรงกว่ารุ่นรอง
อีกมุมคือเรื่องการวางตำแหน่งสินค้า ถ้า RTX 3070 Ti 16GB วางขายจริง มันอาจไปทับซ้อนกับ RTX 3080 ในแง่ความจุ ขณะที่ประสิทธิภาพจริงยังจำกัดด้วยแบนด์วิดท์ที่ลดลง ทำให้ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากชิปแรมความจุสูงอาจไม่คุ้มกับประโยชน์ที่ได้ในสายตาของ Nvidia
บทสรุป: หลักฐานทางวิศวกรรมที่ยังไม่ใช่การ์ดพร้อมใช้
การ์ด Frankenstein ใบนี้มีคุณค่าในฐานะงานพิสูจน์แนวคิดที่ทำโดยโมดเดอร์คนเดียว มากกว่าจะเป็นทางเลือกสำหรับคนทั่วไป เพราะต้องอาศัยทักษะบัดกรีระดับชิป การไล่อ่านค่า BIOS และเครื่องมือเฉพาะทางอย่าง Nvidia BIOS Reader ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่ทำตามได้ง่ายๆ ที่บ้าน
สิ่งที่น่าติดตามต่อจากนี้คือตัวเลข benchmark ที่เป็นรูปธรรมกว่านี้ ว่าแบนด์วิดท์ที่ลดลงจะฉุดประสิทธิภาพในเกมและงาน 3D มากแค่ไหนเมื่อเทียบกับความจุ 16GB ที่ได้เพิ่มมา ส่วนตัวมองว่ายังต้องรอผลทดสอบที่ชัดเจนกว่านี้ก่อนจะฟันธงว่าคุ้มค่าหรือเปล่านะ